Firmy dostarczające leki, sprzęt lub aparaturę medyczną często mogą mieć problemy z zachowaniem płynności finansowej. Terminy płatności na wystawianych fakturach bywają odległe, a do realizacji zamówień potrzebny jest kapitał. W przypadku współpracy z samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej sytuację dodatkowo komplikuje art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej, który uzależnia czynność mającą na celu zmianę wierzyciela od zgody podmiotu tworzącego. Co to dokładnie oznacza i jakie legalne rozwiązania możesz zastosować?
Zakaz cesji wierzytelności wobec SPZOZ – o co chodzi?
Zakaz cesji wierzytelności wynika wprost z art. 54 ust. 5 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Przepis ten przewiduje, że zmiana wierzyciela samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej może zostać dokonana tylko po uzyskaniu zgody podmiotu tworzącego. Jednocześnie art. 54 ust. 6 przewiduje nieważność czynności dokonanej bez wymaganej zgody.
Zakaz dokonywania cesji wierzytelności nie jest zatem bezwzględny, ale zmiana wierzyciela SPZOZ bez wymaganej zgody jest nieważna. W związku z tym w praktyce firmy zaopatrujące placówki publiczne często nie mogą skorzystać z klasycznego faktoringu – a tym samym tracą jedno z rozwiązań pomagających przy problemach z zachowaniem płynności finansowej.
Skutki zakazu cesji dla podmiotów z branży medycznej
Zakaz cesji dla podmiotów z branży medycznej rodzi kilka problemów. Najczęstsze z nich to:
- „zamrożenie” znacznego kapitału w umowie z długim terminem płatności,
- trudności z płynnością finansową i regulowaniem własnych zobowiązań,
- ograniczenie zdolności do jednoczesnego startowania w wielu przetargach.
Obowiązujące przepisy sprawiają, że dostawca sprzętu medycznego, mimo wygrywanych przetargów, może mieć problem z regulowaniem własnych zobowiązań. Oczekiwanie na płatność od placówki niejednokrotnie wynosi nawet 60-90 dni lub dłużej, a wartość kontraktów bywa liczona w milionach. Firma realizuje zamówienie i czeka na spłatę, ale jednocześnie musi zapłacić producentowi za sprzęt i pokryć inne koszty – wynagrodzenia pracowników, podatki, ZUS itp. Realizowanie kolejnych zamówień staje się trudniejsze lub wręcz niemożliwe, ponieważ kapitał firmy jest „zamrożony” na kilka miesięcy. Tym samym firma może mieć dobre kontrakty i satysfakcjonujące marże, a mimo to jej rozwój jest zablokowany, ponieważ brakuje jej gotówki.
Specyfika przetargów w branży medycznej powoduje, że wielu dostawców ma problemy z zachowaniem płynności finansowej. Wysokie wartości kontraktów oraz długie terminy płatności od placówek medycznych sprawiają, że realizowanie wielu przetargów na raz często jest niemożliwe bez dodatkowego źródła kapitału.
Niedozwolone metody obchodzenia zakazu cesji wierzytelności szpitali – uważaj na te pułapki!
Kiedy cesja nie jest możliwa, a firmie brakuje gotówki, naturalną reakcją jest poszukiwanie alternatywnych rozwiązań. Niektórzy próbują przy tym korzystać z niedozwolonych praktyk, które – zamiast pomóc – mogą wpędzić dostawcę w kłopoty.
Najczęstszą z takich praktyk jest konstruowanie fikcyjnych konsorcjów z podmiotami finansowymi w celu umożliwienia bezpośredniego przelewu środków od szpitala do finansującego. Mechanizm polega na włączaniu instytucji finansowych lub parabankowych do oferty przetargowej bez realnego uzasadnienia merytorycznego w celu zabezpieczenia przyszłych wierzytelności i bezpośredniego przepływu środków. Celem takiego „konsorcjum” nie jest wspólne wykonywanie przedmiotu umowy, tylko uzyskanie prawa do przyszłej wierzytelności.
Wyroki Sądu Najwyższego (np. sygnatura I CSK 486/15) oraz Krajowej Izby Odwoławczej (np. wyrok z 14 marca 2017 r., sygn. KIO 353/17) potwierdzają, tego typu praktyki są uznawane za próby obejścia art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej. W związku z tym, wszelkie umowy zawarte w ten sposób są uznawane za nieważne zgodnie z art. 58 Kodeksu Cywilnego.
W praktyce placówki publiczne najczęściej odrzucają oferty przetargowe składane przez tego typu fikcyjne konsorcja. W razie zawarcia umowy Twojej firmie grozi jednak jej unieważnienie, a niejednokrotnie także konieczność zapłaty odszkodowania. Dlatego poszukując finansowania kontraktu medycznego, warto korzystać z rozwiązania, które nie wymaga zmiany wierzyciela i nie angażuje publicznej placówki medycznej w relację z finansującym.
Finansowanie zakupów – legalna alternatywa dla cesji wierzytelności
Nie musisz szukać sposobów na obejście zakazu cesji wierzytelności – wystarczy spojrzeć na finansowanie od innej strony. Zamiast tradycyjnego faktoringu, w którym wystawia się fakturę sprzedażową z odroczoną płatnością, a następnie „sprzedaje” wierzytelność, można wybrać faktoring odwrócony (zakupowy).
W tym modelu finansowanie odbywa się po stronie zobowiązania wobec producenta lub dostawcy. mediFaktor reguluje należność wobec Twojego kontrahenta, dzięki czemu nie musisz angażować własnych środków w zakup sprzętu. Rozliczenie finansowania odbywa się natomiast dopiero po uzyskaniu płatności od placówki medycznej.
W tym modelu placówka medyczna nadal pozostaje dłużnikiem Twojej firmy. Nie dochodzi do cesji jej zobowiązania na rzecz finansującego ani do zmiany wierzyciela po stronie SPZOZ. Dzięki temu finansowanie zakupowe stanowi praktyczne rozwiązanie dla firm, które potrzebują kapitału na realizację kontraktu, ale nie mogą lub nie chcą korzystać z klasycznego faktoringu należności.
Dowiedz się więcej: poznaj nasze modele współpracy.
Co daje finansowanie zakupowe – najważniejsze korzyści
Finansowanie zakupowe może przynieść dystrybutorowi medycznemu ogromne korzyści. Jakie?
- Nie musisz zamrażać własnego kapitału – środki pozostają w firmie i mogą być przeznaczone na realizację bieżących zobowiązań, a także na opłacenie udziału w kolejnych przetargach. Dzięki temu możesz zachować większą elastyczność finansową i swobodniej rozwijać swoją działalność.
- Możesz zapłacić producentowi wcześniej –szybka zapłata często pozwala uzyskać rabaty. Faktoring zakupowy umożliwia dokonanie szybkiej płatności wobec producenta, dzięki czemu możesz negocjować korzystniejsze warunki finansowe. Niejednokrotnie rabat u producenta pokrywa koszty finansowania.
- Możesz zwiększyć skalę udziału w przetargach – brak zamrożonych środków i elastyczne finansowanie dają Ci swobodę brania udziału w wielu przetargach jednocześnie. W mediFaktor możesz uzyskać stały limit finansowania i korzystać z niego według potrzeb.
Finansowanie bezcesyjne to proste, praktyczne rozwiązanie, które idealnie wpisuje się w potrzeby firm działających w branży medycznej. Zapewnia całkowicie legalny sposób na korzystanie z zewnętrznego kapitału przy przetargach medycznych i ważne korzyści, dzięki którym możesz działać bezpieczniej.
Sprawdź też: Kary umowne w przetargach medycznych – jak finansowanie zwrotne chroni Twoją firmę przed czarnym scenariuszem?
Zakaz cesji wierzytelności nie musi blokować rozwoju firmy
Zakaz cesji wierzytelności wobec SPZOZ nie jest wyłącznie formalnym ograniczeniem. Próby jego nielegalnego ominięcia najczęściej prowadzą do odrzucenia oferty Twojej firmy z przetargu. Mogą też powodować unieważnienie umowy lub inne konsekwencje. Zamiast obchodzenia prawa lepiej wybrać po prostu inne rozwiązanie – czyli faktoring zakupowy (finansowanie zwrotne). W tym przypadku nie ma mowy o zmianie wierzyciela, więc zabieg jest całkowicie legalny. Finansowanie zakupów zapewnia też dodatkowe korzyści, np. w postaci braku konieczności zamrażania własnego kapitału i możliwości uzyskania rabatów za wcześniejszą płatność u producenta.
Jeśli poszukujesz finansowania dla swojego kontraktu, skontaktuj się z ekspertami mediFaktor. Przeanalizujemy dla Ciebie dostępne rozwiązania i zaproponujemy Ci finansowanie, które nie generuje ryzyka prawnego.
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/dzialalnosc-lecznicza-17709549/art-54
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/art-58
- https://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/OrzeczeniaHTML/i%20csk%20486-15-1.docx.html
- https://orzeczenia.uzp.gov.pl/Home/PdfContent/1300?Kind=KIO
